KAPPEN MET KOLEN GAAT OPNIEUW TERREIN TATA STEEL OP

activisten eisen onmiddellijke sluiting kooksgasfabrieken

Wijk aan Zee, 17 maart 2026

Vandaag zijn activisten van Kappen met kolen, een aan Extinction Rebellion gelieerde campagne, opnieuw het terrein van Tata Steel in Wijk aan Zee opgegaan om sluiting van de kooksgasfabrieken, en met name van Kooksgasfabriek 2, te eisen. Die fabriek voldoet niet aan de vergunningsvoorwaarden en had allang gesloten moeten zijn. Het is niet voor het eerst dat de activisten het terrein op gaan. Net als eerdere keren proberen ze het lossen van een kolenschip te verhinderen.

Rond 10:30 uur ging een groep van zo'n tien in gele overalls geklede activisten aan de duinkant het Tata-terrein op. De activisten droegen banners met teksten als KAPPEN MET KOOKS en GROEN STAAL IS EEN ILLUSIE. Kappen met kolen voert regelmatig actie bij Tata Steel. Zo betraden activisten afgelopen jaar al meermaals het terrein van Tata Steel om de aanvoer van kolen richting de kooksgasfabrieken stil te leggen. En eind vorig jaar blokkeerden ze nog een toegangspoort om een einde aan het gebruiken van kooks te eisen. Ook voeren ze regelmatig actie bij de provincie en de omgevingsdienst om te eisen dat de vergunningen voor de kooksgasfabieken worden ingetrokken.

Zo heeft de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied aangekondigd de vergunning voor Kooksgasfabriek 2 in te trekken zodra er weer overtredingen worden vastgesteld. De activisten vinden dat de Omgevingsdienst daad bij woord moet voegen. De actie volgt op een inval van het Openbaar Ministerie bij Tata Steel eind vorige week, waarbij administratieve gegevens werden meegenomen in het kader van een strafrechtelijk onderzoek naar het bedrijf. Advocaat Bénédicte Ficq heeft namens honderden inwoners aangifte gedaan tegen de moedwillige vervuiling door Tata Steel. De problemen met de kooksgasfabrieken zijn al jaren bekend.

OVER TATA STEEL

Onvoldoende handhaving
De Kooksgasfabrieken zijn zwaar verouderd, en de uitstoot van giftige en kankerverwekkende stoffen overschrijdt al decennialang alle normen. De Provincie Noord-Holland is verantwoordelijk voor het handhaven van de vergunningen van Tata Steel, maar weigert al jaren in te grijpen en legt zo de rekening neer bij omwonenden en toekomstige generaties. Zo is Kooksgasfabriek 2 in 1972 gebouwd met een verwachtte maximale levensduur van 30 jaar. Die termijn is dus nu al met ruim 20 jaar overschreden.

In 2024 werd bovendien bekend dat er bij de bouw van die fabriek grote fouten zijn gemaakt, waardoor er dagelijks grote wolken met giftige en kankerverwekkende stoffen de lucht in worden geblazen. Tata Steel stelt dat zij de kooksfabrieken op termijn wil sluiten als onderdeel van haar 'Groen staal'-plan, maar de actievoerders nemen daar geen genoegen mee. “In dit scenario gaat Kooksfabriek 2 op z'n vroegst in 2030 dicht, en Kooksfabriek 1 nog later. Dat is onbespreekbaar”, aldus Laura, één van de activisten. “Bovendien wil Tata voor deze zogenaamde vergroening ook nog eens miljarden aan overheidssubsidie hebben, maar het kan niet zo zijn dat de belastingbetaler opdraait voor achterstallig onderhoud.”

Vorige week nog stuurden meer dan 100 economen een brandbrief naar het kabinet om geen belastinggeld in Tata Steel te steken.

Grootste vervuiler en ziekmaker
Tata Steel is de grootste vervuiler van Nederland op het gebied van CO2, stikstof en zware metalen zoals lood en kwik. Tata Steel is verantwoordelijk voor acht procent van de Nederlandse CO2-uitstoot en is daarmee de grootste uitstoter van het land. Ook voert Tata Steel de lijst van stikstof-uitstoters aan, met bijna twee keer zoveel stikstofuitstoot als Schiphol. Daarnaast heeft het bedrijf een zeer negatief effect op de gezondheid in de regio, constateerden RIVM, GGD en NIVEL in diverse onderzoeken. Longkanker en asbestkanker komen in de IJmond significant vaker voor en mensen melden zich vaker bij de huisarts met acute klachten dan in andere industriële woongebieden in Nederland. Zij leven aantoonbaar korter en in slechtere gezondheid, en betalen gemiddeld 12% meer aan zorgkosten dan andere Nederlanders.

Maatwerkafspraken en staalslakken
Vorig jaar heeft het toenmalige Ministerie van Klimaat en Groene Groei een intentieverklaring getekend om Tata Steel Nederland met twee miljard euro te steunen om te vergroenen. Steeds meer economen twijfelen echter aan de haalbaarheid van het zogenaamde 'Groen staal'-plan van Tata en vragen zich af of er in Nederland nog wel plaats is voor een zo'n zwaar verouderd staalbedrijf. Ook bestaat er grote twijfel bij experts of het plan wel zo groen is als Tata Steel beweert. Zo vindt de Expertgroep Gezondheid IJmond dat gezondheid bij alle plannen leidend moet zijn en is dat in de huidige intentieverklaring niet goed geborgd.

Daarnaast wordt steeds duidelijker dat niet alleen de uitstoot van de staalfabriek problematisch is, maar ook het afval dat overblijft wanneer met behulp van kooks ijzer uit ijzererts wordt gewonnen: staalslak. Dat (zeer giftige) afval is goedgekeurd als bouwmateriaal en is op vele plaatsen in Nederland 'toegepast' (gedumpt), waaronder in woonwijken en onder speelplaatsen. Omwonenden klagen daar over hoofdpijn, bloedneuzen en andere gezondheidsklachten. Niet duidelijk is op hoeveel plaatsen de staalslakken zijn gestort. Veel gemeenten zijn al overgegaan op een verbod op het gebruik van staalslakken, en op veel plekken worden staalslakken zelfs verwijderd.

Over 'Kappen met kolen'
'Kappen met kolen' is een campagne die zich richt op het beëindigen van het gebruik van steenkool, de meest schadelijke fossiele brandstof voor milieu (bij de winning), klimaat (CO2 uitstoot) en gezondheid (bij verbranding komen PAK's en fijnstof vrij). Hoewel Nederland nog maar drie kolencentrales heeft, spelen we een grote rol in de doorvoer van steenkool richting Duitsland en Midden-Europa: zo worden via de havens van Rotterdam en Amsterdam miljoenen tonnen steenkool overgeslagen. Regelmatig blokkeren activisten van Kappen met kolen daarom kolentreinen en -schepen richting Duitsland. Daarnaast richten ze zich op Tata Steel IJmuiden, een grootverbruiker van steenkool – waarmee ijzer uit ijzererts wordt gewonnen – en de grootste vervuiler en uitstoter van Nederland. Kappen met kolen heeft sinds 2022 al meer dan 100 acties georganiseerd.